Tác dụng của cà phê nguyên chất: 9 lợi ích đối với sức khỏe

Cà phê nguyên chất là thức uống được nhiều người lựa chọn mỗi ngày nhờ hương vị đặc trưng và khả năng giúp tỉnh táo. Bên cạnh caffeine, cà phê còn chứa nhiều hợp chất hoạt tính sinh học và chất chống oxy hóa. Một tổng quan hệ thống lớn trên The BMJ cho thấy việc uống cà phê có liên quan đến nhiều kết quả sức khỏe tích cực, mặc dù phần lớn bằng chứng là quan sát và không thể khẳng định cà phê trực tiếp gây ra những lợi ích đó. Tác dụng của cà phê nguyên chất nổi bật gồm hỗ trợ sự tỉnh táo, tăng khả năng tập trung, cung cấp các hợp chất chống oxy hóa và có mối liên hệ với một số lợi ích về chuyển hóa, tim mạch và gan khi sử dụng ở mức phù hợp.

Vậy cà phê nguyên chất có tác dụng gì, uống bao nhiêu là hợp lý và cần lưu ý điều gì? Hãy cùng VGROUP Coffee & Tea tìm hiểu chi tiết.

Cà phê nguyên chất là gì?

Cà phê nguyên chất là cà phê được sản xuất từ hạt cà phê, trải qua các công đoạn như sơ chế, rang và xay mà không pha trộn các nguyên liệu không cần thiết để tạo độn hoặc tạo hương.

Tùy giống cà phê, vùng trồng, phương pháp sơ chế và mức độ rang, hạt cà phê có thể tạo ra những đặc trưng hương vị khác nhau.

Một số dòng cà phê phổ biến gồm:

• Cà phê Robusta.
• Cà phê Arabica.
• Cà phê Liberica.
• Cà phê Excelsa.
• Các dòng cà phê phối trộn Arabica và Robusta.

Điểm đáng chú ý là cà phê nguyên chất không đồng nghĩa với cà phê có tác dụng chữa bệnh. Những lợi ích sức khỏe được nghiên cứu chủ yếu nói về mối liên hệ giữa việc tiêu thụ cà phê và các chỉ số sức khỏe, chứ không nên hiểu cà phê là thuốc.

Tác dụng của cà phê nguyên chất là gì?

Nếu cần trả lời ngắn gọn, cà phê nguyên chất có thể mang lại 9 tác dụng đáng chú ý:

1. Giúp tăng sự tỉnh táo.
2. Hỗ trợ khả năng tập trung.
3. Cung cấp các hợp chất chống oxy hóa.
4. Hỗ trợ hiệu suất vận động.
5. Có liên quan đến sức khỏe chuyển hóa.
6. Có liên quan đến sức khỏe tim mạch.
7. Có liên quan đến sức khỏe gan.
8. Có thể liên quan đến sức khỏe thần kinh.
9. Là thức uống ít calo khi dùng không đường.

Tuy nhiên, mức độ tác động phụ thuộc vào lượng caffeine, cách pha, lượng đường và sữa được thêm vào, cũng như cơ địa của từng người.

9 tác dụng của cà phê nguyên chất đối với sức khỏe

1. Giúp tỉnh táo và giảm cảm giác buồn ngủ

Đây là tác dụng của cà phê nguyên chất được biết đến rõ nhất.

Caffeine tác động lên hệ thần kinh trung ương và giúp giảm cảm giác buồn ngủ, từ đó hỗ trợ duy trì trạng thái tỉnh táo.

Đó là lý do nhiều người có thói quen uống một tách cà phê vào buổi sáng trước khi:

• Đi làm.
• Học tập.
• Làm việc với máy tính.
• Lái xe.
• Thực hiện các công việc cần sự tập trung.

Tuy nhiên, caffeine không thể thay thế giấc ngủ. Nếu thường xuyên thiếu ngủ, việc uống thêm cà phê chỉ giúp giảm cảm giác buồn ngủ trong thời gian nhất định chứ không giải quyết nguyên nhân.

2. Hỗ trợ khả năng tập trung

Một trong những lợi ích của cà phê nguyên chất là hỗ trợ sự chú ý và tập trung.

Caffeine có thể giúp bạn duy trì trạng thái tỉnh táo khi thực hiện những công việc đòi hỏi sự tập trung trong thời gian dài.

Vì vậy, cà phê thường được sử dụng trước những hoạt động như:

• Học tập.
• Đọc sách.
• Làm việc văn phòng.
• Lập trình.
• Phân tích dữ liệu.
• Sáng tạo nội dung.

Mức độ hiệu quả khác nhau tùy từng người và lượng caffeine tiêu thụ.

3. Cung cấp chất chống oxy hóa

Hạt cà phê chứa nhiều hợp chất hoạt tính sinh học, trong đó có polyphenol và các hợp chất có hoạt tính chống oxy hóa.

Cà phê rang là một hỗn hợp phức tạp chứa hơn 1.000 hợp chất hoạt tính sinh học. Các nghiên cứu đã quan tâm đến khả năng chống oxy hóa và chống viêm của một số hợp chất trong cà phê.

Điều này góp phần giải thích vì sao cà phê thường xuyên xuất hiện trong các nghiên cứu về chế độ ăn uống và sức khỏe.

Tuy nhiên, không nên hiểu rằng uống cà phê sẽ trực tiếp “loại bỏ gốc tự do” hoặc ngăn ngừa bệnh tật.

4. Hỗ trợ hiệu suất vận động

Caffeine cũng được sử dụng trong lĩnh vực thể thao nhờ khả năng tác động đến sự tỉnh táo và cảm nhận mệt mỏi.

Một số người uống cà phê trước khi tập luyện để cảm thấy tỉnh táo và sẵn sàng vận động hơn.

Nếu sử dụng cà phê trước khi tập, cần lưu ý:

• Không uống quá nhiều.
• Không sử dụng nếu cơ thể nhạy cảm với caffeine.
• Không dùng cà phê để thay thế nước.
• Tránh uống quá gần thời điểm ngủ.

5. Có liên quan đến sức khỏe chuyển hóa

Một trong những phát hiện đáng chú ý trong các nghiên cứu về tác dụng của cà phê là mối liên hệ giữa việc uống cà phê và một số chỉ số chuyển hóa.

Tổng quan trên The BMJ ghi nhận tiêu thụ cà phê có liên quan đến nguy cơ thấp hơn của bệnh tiểu đường type 2 trong một số phân tích quan sát. Cà phê không caffeine cũng cho thấy mối liên hệ tương tự trong một số nghiên cứu, cho thấy caffeine có thể không phải là yếu tố duy nhất.

Điều này cho thấy các hợp chất khác trong cà phê cũng có thể đóng vai trò.

Tuy nhiên, đây chủ yếu là mối liên hệ thống kê, không có nghĩa uống cà phê có thể điều trị hoặc phòng ngừa bệnh tiểu đường.

6. Có liên quan đến sức khỏe tim mạch

Nhiều nghiên cứu quan sát đã xem xét mối liên hệ giữa uống cà phê và sức khỏe tim mạch.

Tổng quan các phân tích trước đây cho thấy tiêu thụ cà phê có liên quan đến nguy cơ thấp hơn đối với một số kết quả tim mạch ở mức tiêu thụ nhất định. Tuy nhiên, các tác giả cũng lưu ý rằng phần lớn bằng chứng là quan sát và cần nghiên cứu can thiệp để xác định quan hệ nhân quả.

Do đó, không nên xem cà phê như một phương pháp điều trị bệnh tim mạch.

Nếu bạn có bệnh lý tim mạch hoặc nhận thấy cà phê khiến tim đập nhanh, hãy điều chỉnh lượng sử dụng và trao đổi với bác sĩ khi cần.

7. Có liên quan đến sức khỏe gan

Lợi ích của cà phê đối với gan là một trong những chủ đề nhận được nhiều sự quan tâm trong nghiên cứu.

Tổng quan trên The BMJ ghi nhận mối liên hệ khá nhất quán giữa việc uống cà phê và nguy cơ thấp hơn của một số bệnh lý gan, bao gồm xơ gan và bệnh gan mạn tính. Tuy nhiên, đây vẫn chủ yếu là bằng chứng quan sát và không nên hiểu rằng cà phê có thể điều trị bệnh gan.

Đây cũng là một trong những nhóm kết quả mà tổng quan nghiên cứu nhận thấy mối liên hệ tương đối rõ.

8. Có thể liên quan đến sức khỏe não bộ

Một số nghiên cứu đã tìm hiểu mối liên hệ giữa việc uống cà phê và các bệnh lý thần kinh như Parkinson hoặc Alzheimer.

Tổng quan các phân tích trước đây ghi nhận mối liên hệ giữa tiêu thụ cà phê và nguy cơ thấp hơn của một số bệnh thần kinh. Tuy nhiên, cần phân biệt giữa mối liên hệ và tác dụng phòng bệnh đã được chứng minh.

Vì vậy, không nên uống cà phê với mục đích phòng ngừa hoặc điều trị bệnh thần kinh.

9. Ít calo nếu uống cà phê nguyên chất không đường

Một ưu điểm thực tế của cà phê nguyên chất là bản thân cà phê đen không đường có lượng calo rất thấp.

Tuy nhiên, lượng calo có thể tăng đáng kể nếu thêm:

• Đường.
• Sữa đặc.
• Kem.
• Syrup.
• Các loại topping.

Nếu đang kiểm soát lượng calo, cà phê đen không đường hoặc ít đường có thể là lựa chọn phù hợp hơn các loại cà phê chứa nhiều đường và kem.

Cà phê nguyên chất chứa những chất gì?

Tác dụng của cà phê không chỉ đến từ caffeine.

Một số thành phần đáng chú ý gồm:

Caffeine

Caffeine là hợp chất tạo nên tác dụng kích thích đặc trưng của cà phê, giúp tăng sự tỉnh táo và giảm cảm giác buồn ngủ.

Polyphenol

Polyphenol là nhóm hợp chất thực vật được quan tâm nhờ hoạt tính chống oxy hóa.

Axit chlorogenic

Axit chlorogenic là một trong những nhóm hợp chất phenolic phổ biến trong cà phê và được nghiên cứu về nhiều tác động sinh học.

Các hợp chất hình thành trong quá trình rang

Quá trình rang tạo ra nhiều hợp chất mới góp phần tạo nên:

• Hương thơm.
• Màu sắc.
• Vị đắng.
• Vị caramel.
• Hậu vị đặc trưng.

Vì vậy, hương vị và thành phần của cà phê phụ thuộc đáng kể vào giống hạt và quá trình rang.

Cà phê nguyên chất có tốt không?

Cà phê nguyên chất có thể là một phần của chế độ ăn uống lành mạnh đối với phần lớn người trưởng thành khỏe mạnh khi sử dụng ở mức phù hợp.

FDA cho biết đối với đa số người trưởng thành, tổng lượng caffeine khoảng 400 mg mỗi ngày là mức thường không gắn với tác động tiêu cực, mặc dù khả năng dung nạp khác nhau giữa từng người.

Điều quan trọng là không chỉ tính caffeine từ cà phê mà còn phải tính caffeine từ:

• Trà.
• Nước tăng lực.
• Chocolate.
• Nước ngọt có caffeine.
• Một số sản phẩm bổ sung.

Nên uống bao nhiêu cà phê mỗi ngày?

Không có một con số phù hợp tuyệt đối cho tất cả mọi người.

Đối với đa số người trưởng thành khỏe mạnh, FDA sử dụng mức 400 mg caffeine/ngày làm mốc tham khảo. Lượng caffeine thực tế trong một tách cà phê thay đổi rất lớn tùy loại hạt, lượng cà phê sử dụng và phương pháp pha.

Vì vậy, thay vì chỉ đếm số ly, bạn nên quan tâm đến tổng lượng caffeine.

Nếu uống cà phê và xuất hiện:

• Bồn chồn.
• Run tay.
• Tim đập nhanh.
• Lo lắng.
• Khó ngủ.
• Cảm giác khó chịu.

hãy giảm lượng caffeine và điều chỉnh thời điểm uống.

Cách uống cà phê nguyên chất hợp lý

Uống vào thời điểm phù hợp

Nhiều người thích uống cà phê vào buổi sáng để tăng sự tỉnh táo.

Nếu caffeine ảnh hưởng đến giấc ngủ, nên tránh uống vào cuối ngày.

Hạn chế đường và sữa đặc

Nếu mục tiêu là thưởng thức cà phê nguyên chất và kiểm soát lượng đường, hãy giảm lượng đường hoặc sữa đặc thêm vào.

Không dùng cà phê để thay thế giấc ngủ

Cà phê có thể giúp bạn tỉnh táo nhưng không thể thay thế một giấc ngủ chất lượng.

Lựa chọn cà phê có nguồn gốc rõ ràng

Nên ưu tiên sản phẩm:

• Có nguồn gốc rõ ràng.
• Thông tin sản phẩm minh bạch.
• Có ngày rang.
• Được bảo quản đúng cách.
• Phù hợp với phương pháp pha của bạn.

Ai nên hạn chế caffeine?

Một số người cần đặc biệt chú ý đến lượng caffeine.

Phụ nữ mang thai

ACOG khuyến nghị phụ nữ mang thai giới hạn caffeine ở mức dưới 200 mg/ngày. Caffeine cũng có thể đến từ trà, chocolate, nước tăng lực và các nguồn khác.

Người nhạy cảm với caffeine

Nếu chỉ uống một lượng nhỏ đã xuất hiện mất ngủ, bồn chồn hoặc tim đập nhanh, bạn nên giảm lượng sử dụng.

Người gặp vấn đề về giấc ngủ

Caffeine có thể làm tình trạng khó ngủ trở nên rõ hơn ở một số người. Nếu thường xuyên mất ngủ, nên hạn chế caffeine, đặc biệt vào cuối ngày.

Người có bệnh lý cần kiểm soát caffeine

Nếu bạn đang điều trị bệnh hoặc sử dụng thuốc có thể tương tác với caffeine, nên hỏi bác sĩ về lượng caffeine phù hợp.

Cà phê nguyên chất và cà phê pha nhiều đường khác nhau như thế nào?

Vì vậy, nếu quan tâm đến tác dụng của cà phê nguyên chất, hãy chú ý cả cách pha và những thành phần được thêm vào sau khi pha.

Câu hỏi thường gặp về tác dụng của cà phê nguyên chất

Cà phê nguyên chất có tác dụng gì?

Cà phê nguyên chất có thể giúp tăng sự tỉnh táo, hỗ trợ khả năng tập trung, cung cấp các hợp chất chống oxy hóa và có mối liên hệ với một số lợi ích về chuyển hóa, tim mạch, gan và thần kinh trong các nghiên cứu quan sát.

Uống cà phê nguyên chất mỗi ngày có tốt không?

Đối với phần lớn người trưởng thành khỏe mạnh, cà phê có thể được sử dụng hằng ngày với lượng caffeine phù hợp. FDA cho biết mức khoảng 400 mg caffeine/ngày thường không gắn với tác động tiêu cực ở đa số người trưởng thành, nhưng độ nhạy caffeine khác nhau ở mỗi người.

Cà phê nguyên chất có giúp giảm cân không?

Caffeine có thể ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa và mức tiêu hao năng lượng, nhưng không nên xem cà phê là sản phẩm giảm cân. Hiệu quả kiểm soát cân nặng vẫn phụ thuộc chủ yếu vào chế độ ăn, vận động và tổng năng lượng nạp vào.

Uống cà phê nguyên chất có mất ngủ không?

Có thể. Caffeine có tác dụng kích thích và ở một số người có thể ảnh hưởng đến giấc ngủ. Nếu dễ mất ngủ, bạn nên giảm lượng caffeine và tránh uống vào cuối ngày.

Cà phê nguyên chất có tốt hơn cà phê nhiều đường không?

Nếu xét về lượng đường và calo, cà phê nguyên chất không đường có lợi thế vì không chứa lượng đường bổ sung. Tuy nhiên, “tốt hơn” còn phụ thuộc vào loại cà phê, khẩu phần và nhu cầu của từng người.

Kết luận

Tác dụng của cà phê nguyên chất chủ yếu đến từ caffeine và nhiều hợp chất hoạt tính sinh học có trong hạt cà phê. Những lợi ích được nghiên cứu gồm hỗ trợ sự tỉnh táo, khả năng tập trung, cung cấp hợp chất chống oxy hóa và mối liên hệ với một số kết quả tích cực về chuyển hóa, tim mạch, gan và thần kinh.

Tuy nhiên, các nghiên cứu về lợi ích sức khỏe của cà phê không đồng nghĩa với việc cà phê là thuốc hay có khả năng điều trị bệnh. Uống cà phê với lượng phù hợp, lựa chọn sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng và hạn chế đường bổ sung là cách đơn giản để tận hưởng hương vị cà phê một cách cân bằng.

[contact-form-7 id="583" title="Đăng ký thông tin"]